Akt notarialny – kiedy jest potrzebny i ile kosztuje?

0
62
Akt notarialny – kiedy jest potrzebny i ile kosztuje?

Akt notarialny jest jedną z najważniejszych form dokumentowania czynności prawnych. W wielu sytuacjach jego sporządzenie jest wymagane przez przepisy prawa, a w innych strony decydują się na wizytę u notariusza, aby zwiększyć bezpieczeństwo transakcji i precyzyjnie określić swoje prawa oraz obowiązki.

Z aktem notarialnym najczęściej spotykamy się przy zakupie lub sprzedaży nieruchomości, darowiźnie mieszkania, ustanawianiu określonych praw do nieruchomości, zawieraniu umowy majątkowej małżeńskiej czy niektórych czynnościach dotyczących spółek.

Osoby planujące taką czynność często zadają dwa podstawowe pytania: kiedy akt notarialny jest konieczny oraz ile kosztuje jego sporządzenie?

Jeżeli interesuje Cię notariusz Olsztyn, przed wizytą w kancelarii warto wiedzieć, z czego składają się koszty czynności i jakie dokumenty mogą być potrzebne.

Co to jest akt notarialny?

Akt notarialny jest dokumentem sporządzanym przez notariusza w przewidzianej prawem formie.

Notariusz przed dokonaniem czynności ustala tożsamość stron, analizuje przedstawione dokumenty oraz czuwa nad zgodnością czynności z prawem.

Treść aktu jest następnie odczytywana osobom biorącym udział w czynności. Po zaakceptowaniu treści dokument zostaje podpisany przez strony oraz notariusza.

Akt notarialny ma szczególną rangę prawną. Nie jest więc zwykłą umową przygotowaną przez strony i podpisaną w kancelarii.

Kiedy potrzebny jest akt notarialny?

W niektórych sytuacjach forma aktu notarialnego jest obowiązkowa. Bez jej zachowania określona czynność może być nieważna.

Do najczęściej spotykanych przykładów należą czynności związane z nieruchomościami.

Sprzedaż mieszkania lub domu

Umowa przenosząca własność nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego.

Dotyczy to m.in. sprzedaży:

  • mieszkania,

  • domu,

  • działki,

  • nieruchomości zabudowanej,

  • udziału we własności nieruchomości.

Dlatego zakup mieszkania wiąże się z wizytą w kancelarii notarialnej.

Osoby wyszukujące notariusz Olsztyn bardzo często potrzebują właśnie obsługi transakcji związanej ze sprzedażą lub zakupem nieruchomości.

Zakup mieszkania u notariusza

Jedną z najczęstszych czynności wykonywanych w kancelariach jest sporządzenie umowy sprzedaży lokalu.

Przed podpisaniem aktu notariusz analizuje dokumenty dotyczące nieruchomości oraz dane stron.

W zależności od sytuacji mogą być potrzebne m.in.:

  • dokument potwierdzający własność nieruchomości,

  • numer księgi wieczystej,

  • dokumenty tożsamości,

  • określone zaświadczenia dotyczące nieruchomości,

  • dokumenty związane z finansowaniem zakupu,

  • dokumenty dotyczące pełnomocnictwa, jeżeli któraś ze stron działa przez pełnomocnika.

Zakres wymaganych dokumentów zależy od konkretnej transakcji.

Dlatego przed wizytą warto skontaktować się z kancelarią i ustalić dokładną listę dokumentów.

Darowizna mieszkania lub domu

Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, również konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego.

Dotyczy to przykładowo sytuacji, gdy rodzice chcą przekazać mieszkanie dziecku.

W takim przypadku notariusz przygotowuje umowę darowizny oraz dokonuje czynności związanych z przeniesieniem własności.

Darowizna nieruchomości może wiązać się również z obowiązkami podatkowymi, dlatego przed zawarciem umowy warto ustalić skutki konkretnej czynności.

Umowa dożywocia

Akt notarialny jest również wymagany przy zawieraniu umowy dożywocia dotyczącej nieruchomości.

W ramach takiej umowy właściciel przenosi własność nieruchomości w zamian za określone świadczenia zapewniające mu dożywotnie utrzymanie.

Ze względu na skutki prawne takiej czynności jej treść powinna być dokładnie omówiona przed podpisaniem.

Zniesienie współwłasności nieruchomości

Współwłaściciele mogą zdecydować o zniesieniu współwłasności.

Jeżeli czynność obejmuje nieruchomość i jest dokonywana w drodze umowy, właściwa forma notarialna pozwala uregulować sposób przejęcia własności, ewentualne spłaty oraz inne warunki uzgodnione pomiędzy stronami.

Sprawdź także:  Zadbaj o zdrowie nawet przy małych remontach – wiosenne prace w domu i ogrodzie też wymagają ostrożności

Podział majątku obejmującego nieruchomość

Po rozwodzie lub po ustanowieniu rozdzielności majątkowej byli albo obecni małżonkowie mogą dokonać podziału majątku.

Jeżeli w skład dzielonego majątku wchodzi nieruchomość i strony chcą przeprowadzić podział umownie, konieczne może być sporządzenie aktu notarialnego.

Dla stron jest to często szybsze rozwiązanie niż prowadzenie postępowania sądowego, pod warunkiem że potrafią uzgodnić sposób podziału.

Umowa majątkowa małżeńska, czyli intercyza

Akt notarialny jest wymagany również przy zawieraniu małżeńskiej umowy majątkowej.

Potocznie taka umowa nazywana jest intercyzą.

Może ona między innymi ustanawiać rozdzielność majątkową.

Umowę można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i podczas trwania małżeństwa.

Pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego

Forma pełnomocnictwa zależy od czynności, której ma dokonać pełnomocnik.

Jeżeli dana czynność wymaga aktu notarialnego, pełnomocnictwo do jej dokonania również powinno odpowiadać wymaganej formie.

Typowym przykładem jest pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości.

Umowa przedwstępna – czy musi być zawarta u notariusza?

Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości nie zawsze musi przyjmować formę aktu notarialnego.

Strony często jednak decydują się na zawarcie jej u notariusza.

Forma notarialna może mieć istotne znaczenie dla możliwości dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, dlatego warto dobrze rozważyć sposób zawarcia umowy przedwstępnej.

Przy transakcjach dotyczących nieruchomości szczególnie wskazane jest wcześniejsze omówienie sytuacji z notariuszem.

Testament Olsztyn – czy potrzebny jest akt notarialny?

Testament może zostać sporządzony w różnych formach przewidzianych prawem.

Jedną z nich jest testament notarialny.

Nie oznacza to jednak, że każdy testament musi zostać sporządzony przez notariusza.

Wiele osób decyduje się na formę notarialną ze względu na bezpieczeństwo dokumentu oraz możliwość precyzyjnego sformułowania treści rozrządzeń.

Jeżeli interesuje Cię sporządzenie testamentu, kancelaria notariusz Olsztyn może wskazać, jakie informacje i dokumenty warto przygotować przed spotkaniem.

Czy każda umowa wymaga aktu notarialnego?

Nie.

Bardzo wiele umów może być zawieranych w zwykłej formie pisemnej, a w niektórych przypadkach nawet ustnie.

Forma aktu notarialnego jest wymagana tylko wtedy, gdy wynika to z przepisów albo gdy strony świadomie wybierają taką formę dla większego bezpieczeństwa.

Przykładowo zwykła sprzedaż ruchomości nie wymaga aktu notarialnego.

Inaczej jest natomiast przy przenoszeniu własności nieruchomości.

Co robi notariusz przed sporządzeniem aktu?

Rola notariusza nie ogranicza się do wydrukowania dokumentu i zebrania podpisów.

Przed dokonaniem czynności notariusz powinien ustalić m.in.:

  • kto bierze udział w czynności,

  • czy strony mają zdolność do jej dokonania,

  • jaki jest przedmiot czynności,

  • czy przedstawione dokumenty pozwalają ją przeprowadzić,

  • czy planowana czynność jest zgodna z prawem.

Notariusz ma także obowiązek udzielić stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności.

Jak wygląda podpisanie aktu notarialnego?

Po przygotowaniu dokumentu odbywa się spotkanie stron.

Podczas czynności akt zostaje odczytany.

Strony mają możliwość zadawania pytań i wyjaśniania wątpliwości.

Po zaakceptowaniu jego treści dokument podpisują uczestnicy czynności oraz notariusz.

Oryginał aktu pozostaje w kancelarii, natomiast strony otrzymują jego wypisy.

Ile kosztuje akt notarialny?

Nie istnieje jedna cena aktu notarialnego.

Koszt zależy przede wszystkim od:

  • rodzaju czynności,

  • wartości jej przedmiotu,

  • liczby wypisów,

  • liczby stron dokumentu,

  • ewentualnych dodatkowych czynności,

  • podatków i opłat pobieranych przy danej transakcji.

Sprawdź także:  Inwestycje deweloperskie pod Warszawą – rozsądna alternatywa dla mieszkań w stolicy

Wynagrodzenie notariusza określane jest jako taksa notarialna.

Prawo określa maksymalne stawki taksy notarialnej, których notariusz nie może przekroczyć. Wynagrodzenie za konkretną czynność jest ustalane ze stronami w granicach tych stawek.

Od czego zależy taksa notarialna?

W przypadku wielu czynności jej maksymalna wysokość zależy od wartości przedmiotu umowy.

Przykładowo przy sprzedaży nieruchomości znaczenie ma wartość będąca podstawą ustalenia stawki.

Przepisy przewidują progi wartości i odpowiadające im maksymalne stawki.

Nie należy więc zakładać, że koszt notariusza będzie taki sam przy sprzedaży mieszkania za 300 tys. zł i nieruchomości wartej 1,5 mln zł.

Maksymalna stawka nie oznacza obowiązkowej ceny

To ważna kwestia.

Przepisy określają maksymalną taksę, a nie jednolity cennik obowiązujący wszystkie kancelarie.

Prawo o notariacie przewiduje, że wynagrodzenie notariusza ustalane jest ze stronami, ale nie może być wyższe od maksymalnej stawki przewidzianej dla konkretnej czynności.

Dlatego jeżeli chcesz poznać dokładny koszt, najlepiej przekazać kancelarii informacje dotyczące planowanej czynności.

Czy do taksy notarialnej doliczany jest VAT?

Do wynagrodzenia notariusza należy doliczyć podatek VAT według właściwej stawki.

Dlatego przy porównywaniu kosztów warto zwrócić uwagę, czy podana kwota jest kwotą netto czy brutto.

Wypisy aktu notarialnego – dodatkowy koszt

Po podpisaniu aktu strony otrzymują wypisy.

Maksymalna stawka za sporządzenie wypisu, odpisu lub wyciągu wynosi obecnie 6 zł za każdą rozpoczętą stronę, przy czym do wynagrodzenia należy uwzględnić właściwy podatek VAT.

Przy dłuższym akcie i większej liczbie potrzebnych wypisów może to mieć zauważalny wpływ na końcowy koszt czynności.

Notariusz może pobierać także podatki i opłaty

Kwota płacona w kancelarii nie zawsze jest wynagrodzeniem notariusza.

Przy niektórych czynnościach notariusz pobiera w imieniu państwa określone podatki lub opłaty.

Może więc zdarzyć się, że całkowita kwota płatności obejmuje:

  • taksę notarialną,

  • VAT,

  • opłaty za wypisy,

  • podatek od czynności cywilnoprawnych,

  • podatek od spadków i darowizn, jeżeli jest należny,

  • opłaty sądowe dotyczące księgi wieczystej.

Dlatego pytając o koszt aktu notarialnego, warto rozróżniać wynagrodzenie kancelarii od podatków i opłat publicznych.

Ile kosztuje notariusz przy zakupie mieszkania?

To jedna z najczęściej wyszukiwanych informacji.

Całkowity koszt zależy m.in. od:

  • ceny nieruchomości,

  • rodzaju transakcji,

  • rynku pierwotnego lub wtórnego,

  • liczby wypisów,

  • wpisów do księgi wieczystej,

  • ewentualnych dodatkowych czynności.

W przypadku konkretnego mieszkania kancelaria może dokładniej wyliczyć koszt po otrzymaniu podstawowych danych dotyczących transakcji.

Jeżeli szukasz notariusza w Olsztynie, warto już podczas pierwszego kontaktu podać wartość nieruchomości i rodzaj planowanej umowy.

Pozwoli to określić, jakie koszty mogą pojawić się przy podpisaniu aktu.

Czy kupujący czy sprzedający płaci za notariusza?

Przepisy nie wprowadzają jednej uniwersalnej zasady rozliczenia wszystkich kosztów pomiędzy stronami każdej umowy.

W praktyce przy sprzedaży nieruchomości strony mogą określić, kto poniesie określone koszty, a zwyczaje transakcyjne zależą od rodzaju czynności.

Najlepiej ustalić tę kwestię jeszcze przed podpisaniem aktu.

Czy można wcześniej poznać koszt aktu?

Tak.

To najlepsze rozwiązanie przed umówieniem terminu czynności.

Do wyliczenia kosztu kancelaria może potrzebować informacji takich jak:

  • rodzaj planowanej umowy,

  • wartość nieruchomości lub przedmiotu czynności,

  • liczba stron,

  • sposób nabycia nieruchomości,

  • informacje o księdze wieczystej,

  • dodatkowe czynności, które mają znaleźć się w akcie.

Sprawdź także:  Jak planować budżet na znicze i dekoracje nagrobne – praktyczne wskazówki

Na tej podstawie można wskazać przewidywane składniki kosztów.

Jakie dokumenty są potrzebne do aktu notarialnego?

Nie ma jednej listy dokumentów odpowiedniej dla wszystkich czynności.

Innych dokumentów wymaga sprzedaż mieszkania, innych darowizna, podział majątku czy intercyza.

Przy transakcjach dotyczących nieruchomości często potrzebne są:

  • dowody osobiste lub inne dokumenty tożsamości,

  • dokument potwierdzający nabycie nieruchomości,

  • numer księgi wieczystej,

  • dokumenty dotyczące stanu cywilnego, jeżeli mają znaczenie dla czynności,

  • wymagane zaświadczenia,

  • pełnomocnictwa.

Najbezpieczniej wcześniej przekazać kancelarii informacje o planowanej czynności.

Czy notariusz może odmówić sporządzenia aktu?

Notariusz nie może dokonać czynności sprzecznej z prawem.

Jeżeli dokumenty są niewystarczające, pojawiają się istotne wątpliwości albo planowana czynność nie może zostać zgodnie z prawem przeprowadzona w przedstawionej formie, konieczne może być uzupełnienie dokumentacji albo zmiana sposobu dokonania czynności.

Akt notarialny Olsztyn a bezpieczeństwo transakcji

Szczególna forma czynności ma bardzo duże znaczenie zwłaszcza przy transakcjach o dużej wartości.

Notariusz działa jako osoba zaufania publicznego i ma obowiązek czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw oraz słusznych interesów stron i innych osób, dla których czynność może powodować skutki prawne.

Dlatego przy sprzedaży mieszkania akt notarialny nie jest wyłącznie formalnością.

Dokument dokładnie opisuje między innymi strony, przedmiot sprzedaży, cenę oraz uzgodnione warunki.

Notariusz Olsztyn – jak przygotować się do wizyty?

Jeżeli planujesz czynność notarialną w Olsztynie, warto skontaktować się z kancelarią jeszcze przed ustaleniem terminu podpisania aktu.

Podczas pierwszego kontaktu dobrze przekazać:

  • rodzaj planowanej czynności,

  • podstawowe informacje o stronach,

  • wartość przedmiotu umowy,

  • informacje dotyczące nieruchomości,

  • numer księgi wieczystej, jeżeli czynność dotyczy nieruchomości.

Kancelaria notariusz Olsztyn może wtedy wskazać, jakie dokumenty należy dostarczyć i jakie koszty będą związane z konkretną czynnością.

Ile trwa przygotowanie aktu notarialnego?

Czas przygotowania zależy od rodzaju sprawy.

Prosta czynność z kompletem dokumentów może zostać przygotowana stosunkowo szybko.

Bardziej skomplikowana transakcja może wymagać:

  • analizy większej liczby dokumentów,

  • uzupełnienia zaświadczeń,

  • uzgodnienia treści pomiędzy stronami,

  • sprawdzenia dodatkowych okoliczności prawnych.

Dlatego przy zakupie lub sprzedaży nieruchomości nie warto zostawiać kontaktu z notariuszem na ostatnią chwilę.

Akt notarialny – najważniejsze informacje

Akt notarialny jest wymagany przede wszystkim w tych sytuacjach, w których przepisy przewidują szczególną formę czynności.

Najczęściej dotyczy to:

  • sprzedaży nieruchomości,

  • darowizny nieruchomości,

  • umowy dożywocia,

  • określonych czynności dotyczących współwłasności,

  • małżeńskich umów majątkowych,

  • pełnomocnictw do czynności wymagających formy notarialnej.

Koszt aktu zależy od rodzaju czynności i jej wartości.

Na końcową kwotę mogą składać się taksa notarialna, VAT, wypisy, podatki oraz opłaty sądowe.

Dlatego nie ma jednej odpowiedzi na pytanie „ile kosztuje akt notarialny”.

Najlepszym rozwiązaniem jest wcześniejszy kontakt z kancelarią i przedstawienie podstawowych informacji dotyczących planowanej czynności.

Jeżeli interesuje Cię notariusz Olsztyn, warto wcześniej ustalić listę wymaganych dokumentów, możliwy termin oraz całkowity koszt planowanej czynności. Dzięki temu podpisanie aktu może przebiec sprawnie, a strony jeszcze przed wizytą będą wiedziały, jakie formalności i opłaty są z nią związane.